[NATUUR ONDER DE LOEP] Doorschijnend puddinkje aan dode tak
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=12604588&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanlansingerland.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=265" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
Logo hartvanlansingerland.nl
De gele trilzwam is recent als parasiet ontmaskerd. (Foto: Chantal Bloemhard)
De gele trilzwam is recent als parasiet ontmaskerd. (Foto: Chantal Bloemhard)
NATUUR ONDER DE LOEP

Doorschijnend puddinkje aan dode tak

  •   53 keer gelezen

Tijdens een wandeling in het bosperceel zie ik een fraai heldergeel puddinkje aan een dode tak: het vruchtlichaam van een gele trilzwam (Tremella mesenterica).

De zwam is naar schatting zeven centimeter groot, sierlijk geplooid en lichtelijk transparant. De vruchtlichamen van gele trilzwammen verschijnen vooral in de winter, vanaf de late herfst tot in het vroege voorjaar. Bij hogere temperatuur en vochtigheid zwellen ze op, bij droogte en kou verschrompelen ze. Ze zijn zeer algemeen in Nederland en nemen in aantal toe. Waarschijnlijk profiteren ze van zachte winters. Hoewel ze talrijk zijn, heb ik deze winter maar één gele trilzwam gezien. Dat komt omdat ik zelden in loofbos wandel en dat is de plek waar je deze doorschijnende puddinkjes kunt verwachten. Gele trilzwammen groeien op dode takken van loofbomen en struiken. Ze hebben een voorkeur voor hout dat sterk aan uitdroging onderhevig is. Dat zijn vaak dode takken die nog aan de boom zitten. Vroeger dacht men dat gele trilzwammen dood hout afbreken en zich voeden met de vrijgekomen voedingstoffen. Dit noemt men saprotroof. Tegen het eind van de vorige eeuw werd echter ontdekt dat gele trilzwammen biotrofe parasieten zijn. Ze onttrekken hun voedingstoffen aan een levend organisme: het mycelium van schorszwammen. Een geliefd slachtoffer is de zeer algemene paarse eikenschorszwam (Peniophora quercina), een saprotrofe schimmel die voornamelijk op dood eikenhout groeit.

Dat de ene schimmel op een andere schimmel parasiteert is niet uniek, het komt vaker voor. Maar ik vind het wel opmerkelijk dat de parasitaire levenswijze van gele trilzwammen pas recent is ontdekt, terwijl ze zijn al eeuwenlang bekend zijn. Toch is het niet verwonderlijk dat men lange tijd heeft gedacht dat gele trilzwammen saprotroof zijn. Ze groeien immers op dood hout en het mycelium van schorszwammen is aan de buitenkant van de tak niet te zien. Het groeit als zeer dunne draden in het dode hout, net als het mycelium van de gele trilzwam. Schimmels worden meestal pas goed zichtbaar op het moment dat ze vruchtlichamen gaan vormen om hun sporen te verspreiden. De paarse eikenschorszwam maakt vruchtlichamen die als een dunne paarse korst op het hout liggen. Ze verschijnen wellicht niet gelijktijdig met het vruchtlichaam van de gele trilzwam. Bij mijn waarneming van deze winter was er op de dode tak geen spoor te bekennen van een schorszwam. Misschien maken ze geen vruchtlichamen als ze worden geparasiteerd…


<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=12604588&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanlansingerland.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=265" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
Meer berichten
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=12604589&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanlansingerland.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=265" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>